7:08 pm : 1.May.2016

CT University Design ContestAdvertise On YP FFx300x150

Haji Suleman banner(2)

Editorials on a Wall

Prev Next

ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ, ਅਹਿੰਸਾ ਤੇ ਹਿੰਸਾ

Baba-Gurinder-Singh-Dhillon

ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ, ਅਹਿੰਸਾ ਤੇ ਹਿੰਸਾ 


ਐੱਚ.ਐੱਸ.ਬਾਵਾ 
ਯੈੱਸ ਪੰਜਾਬ ਸੰਪਾਦਕੀ 

 


ਇਕ ਪੱਤਰ ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਬਾਬਾ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਂਅ

 


ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਬਾਬਾ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਜੀ,

 
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖ਼ਾਲਸਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹਿ। 


ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸਾਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਉਂ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਸੋਟੀ ਘੁਮਾਉਣ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸੋਟੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿਚ ਖ਼ਲਲ ਨਾ ਪਾਵੇ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾ ਲੱਗੇ। ਆਪ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਘੁਮਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੋਟੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪ ਦੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹਿੱਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਜੀ ਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਸੋਟੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਭਾਵ ਇਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾ ਵੱਜੀ ਹੈ।  ਡੇਰੇ ਦੇ ਸੋਟੀ ਘੁਮਾਉਣ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਸੋਟੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਸੋਟੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲਿਖ਼ਣਾ ਮੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਇਸ ਕਲਮ ਨੇ ਜੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਤਾਂ ਇਸ ਕਾਨੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਗੰਦੇ ਨਾਲੇ ਵਿਚ ਵਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ। 


ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।  ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਡੇਰੇ ਤੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾ ਪੀਣ ਅਤੇ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਕਾਇਲ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਡੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹਰ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਲਾਜਵਾਬ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਇਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਸ਼ਰਧਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਗੱਲਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਕੁਝ ਆਖਾਂਗਾ। 


ਆਪ ਦੇ ਡੇਰੇ ਤੋਂ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋ, ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਗੁਨਾਹ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਪਾਪ ਮੰਨਦੇ ਹੋ। ਹਿੰਸਾ ਕੇਵਲ ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਾਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਵੱਢਣ, ਵਢਾਉਣ ਅਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਤਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।  ਕੀ ਕਿਸੇ ਹੱਸਦੇ ਵੱਸਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਦੇਣਾ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ?ਕੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਬੈਠੇ, ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣਾ ਦੇਣੇ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ? ਕੀ ਕਿਸੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ, ਤੰਗ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਰਤ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਸਤੇ ਲੈ ਲੈਣੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਹੀ ਇਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ? 


ਆਪ ਦੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇ ਝਗੜੇ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਕੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸੂਚਕ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਡੇਰਾ ਵੀ ਆਮ ਮਾਇਆਧਾਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਹੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਪ ਜਿਹੇ ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਡੇਰੇ ਵੀ ਆਮ ਝਗੜਾਲੂ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇ ਝਗੜਿਆਂ ਵਿਚ ਫ਼ਸੇ ਹੋਣ ਤੇ ਜਿਹੜੀ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਝਗੜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡੇਰਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਡੇਰਾ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਜ਼ਮੀਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਡੇਰਾ ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਕੇ ਇੱਥੋਂ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਝਗੜੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਉਪਜੇ ਕਿ ਕੋਈ ਡੇਰੇ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਝਗੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਦੀ ਉਪਜ ਇੱਥੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਡੇਰਾ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਧੱਕੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 


ਡੇਰਾ ਜੋ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕੀ ਇਹ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ? ਇਹ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ,  ਨਿਰੀ ਪੁਰੀ ਹਿੰਸਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਹਿੰਸਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਡੇਰਾ, ਤੁਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੇਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵੱਡੇ ਸੰਤ ਹੁਣ ਤਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਰਜਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਕੀ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 'ਹੱਕ ਪਰਾਇਆ ਨਾਨਕਾ ਉਸ ਸੂਅਰ ਉਸ ਗਾਇ' ਦੀ ਤੁਕ ਦੇ ਡੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਖਰੇ ਅਰਥ ਹਨ? 


ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਨੇ, ਕੀਮਤ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਖ਼ਰੀਦੇ ਜਾਣ ਵਿਚ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਕੀ ਡੇਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵੈ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖ਼ਾਲੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ? ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਛੱਡ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਸਵੈ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਡੇਰੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ 'ਕੋੜਕੂ' ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਜ਼ਿਦ 'ਤੇ ਅੜੇ ਬੈਠੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਡੇਰਾ ਅੱਡੀ ਚੋਟੀ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਕਿਉਂ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸਲੂਕ ਕੀ ਤਸ਼ੱਦਦ ਨਹੀਂ ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਕਟਵਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੁਆਲੇ ਡੂੰਘੇ ਖੱਡੇ ਪੁਟਵਾ ਕੇ ਡੇਰਾ ਕਿਹੜੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਅਹਿੰਸਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ?

 


ਅੱਜ ਜੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਲਾਗਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਘਰ ਤੁਹਾਡੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਕੱਟ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਡਟੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੁਹਾਡੇ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਵੇਚ ਗਏ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਕੀਆਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਇੰਨੇ ਤਕੜੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜਿਗਰੇ ਇੰਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਇੱਡੇ ਵੱਡੇ ਡੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜ ਸਕਣ, ਡੇਰੇ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਅੱਗੇ ਟਿਕ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।


ਉਹ ਤਾਂ ਡੇਰੇ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਡੇਰੇ ਦਾ ਸੁਖ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਤੁਹਾਥੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਛਾਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰ ਬਰਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ,  ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਡੇਰਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਦੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ? ਕਿਸੇ ਗੁਆਂਢੀ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਕਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਦਰੋਂ ਬੇਦਰ ਹੋਣਾ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ 'ਭਜਾਉਣ' ਵਾਲਾ ਗੁਆਂਢੀ ਚੰਗਾ ਗੁਆਂਢੀ ਨਹੀਂ ਜੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਚੰਗਾ ਗੁਆਂਢੀ ਸਾਬਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।


ਡੇਰਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡੇਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਿ ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਉਹੀ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਹੀ ਘਾੜਤਾਂ ਘੜੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਛੋਟੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ 'ਟੇਕ ਉਵਰ' ਕਰਨ ਲਈ ਘੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁਣ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਛੱਡ ਜਾਵੇ, ਵਾਹ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ..। ਜੇ ਇਹਦੇ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੇ ਇਹ ਵੀ ਕੋਈ ਧਰਮ ਦੀ ਮਦ, ਕੋਈ ਧਰਮ ਦੀ ਧਾਰਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਧਰਮ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਅਸਾਂ ਅਜ ਤਕ ਨਾ ਕਿਤੇ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿਤੇ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਇਹ ਨਵੇਂ ਅਰਥ ਸਾਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਡੇਰੇ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

 
ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਣ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਡੇਰਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੈਣ 'ਤੇ ਉੱਤਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ। ਡੇਰੇ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦਾ ਜੋ ਰਾਹ ਡੇਰਾ ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕ 'ਵੱਡੀ ਮੱਛੀ ਵੱਲੋਂ ਛੋਟੀ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਖਾਣ' ਦੇ ਤੁਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਕੋਈ ਡੇਰਾ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾ ਸਕਦਾ।     


ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਡੇਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੋਹ, ਮਾਇਆ ਤਿਆਗ ਦੇਣ ਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨ ਸਪੀਕਰਾਂ 'ਤੇ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦਾ ਮੋਹ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡੇਰਾ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜੀ ਕਿਸੇ ਲਾਲਸਾ ਦਾ ਕਦੇ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ  ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਐ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੇ ਇਕ ਵੀ ਬੰਦੇ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਕਿਸੇ ਇਕ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੌਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਧੰਨਭਾਗ ਸਮਝਣਗੇ, ਜੀਵਨ ਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ ਮੰਨ ਲੈਣਗੇ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਧਰਮੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਕੋਈ ਧਰਮ ਸੰਸਥਾ ਕਿਸੇ ਇਕ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੀਤਾ ਕਰਾਇਆ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਡੇਰੇ ਤੋਂ ਤੰਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਫ਼ਹਿਰਸਤ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਡੇਰੇ ਦੀ ਵਿਸਤਾਰ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। 

 


ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈ ਜਾਵੇ ਕਿ ਹੁਣ ਡੇਰੇ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ 'ਜੁਗਾੜ' ਨਾਲ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਢਾਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਭੈੜਾ ਭੁਲੇਖਾ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 11 ਲੱਖ ਵਿਚ ਖ਼ਰੀਦੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਸਰਪੰਚ ਕਿਵੇਂ ਵੇਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ,  ਉੱਥੇ ਡੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਡੇਰੇ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਹੁਣ ਮਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖ਼ੇਤ ਰਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਰਲਾਉਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਕੀ ਸਹੀ ਸੀ ?  

 


ਆਪ ਜੀ ਅਤੇ ਆਪ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਡੇਰਾ ਹੁਣ ਜਿੱਧਰ ਨੂੰ ਮਰਜ਼ੀ ਤੁਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਮੂਲ ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੀ ਸੀ, ਉਸੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਣੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਬਾਨੀ ਨੂੰ ਡੇਰੇ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਮਿਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਕਰਕੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦਾ 'ਉੱਦਮ' ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 


ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਡੇਰੇ 'ਤੇ ਪਕੜ ਬੜੀ ਪੱਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਭਾਵ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਗਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰੋਂ ਬੇਦਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ।

 

ਜਿੱਥੇ ਤਕ ਗੱਲ ਹੈ ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ, ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਇਕ, ਦੋ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਪੰਜਾਹ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਲਾਇਸੰਸ ਨਹੀਂ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਬਿਨਾਅ 'ਤੇ ਕੁਝ ਗੈਰ ਸਿਧਾਂਤਕ, ਧਰਮ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕਰ ਲਵੇ। 


ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਯੈੱਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੁਹਿਰਦ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਜਵਾਬ ਦੀ ਆਸ ਅਤੇ ਉਡੀਕ ਰਹੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਆਪ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇਸ ਡੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸ਼ੰਕੇ ਨਵਿਰਤ ਹੋ ਸਕਣ।  ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਆਪ ਸਥਿਤੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਨਾ ਕੁ ਸਮਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕੱਢੋਗੇ। 


ਗੁਰਫ਼ਤਹਿ ਜੀ, 
ਐੱਚ.ਐੱਸ.ਬਾਵਾ 
ਸੰਪਾਦਕ, ਯੈੱਸ ਪੰਜਾਬ

 

H S Bawa can be reached at This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.